حال که وبگاه خود را ساختهاید باید کاری کنید که دیگران حتماً آن را ببینند!
این بخش به روشهایی میپردازد که با کمک آنها میتوانید شانس پیدا شدن محتوای وبگاه از طریق موتورهای جستجو را افزایش دهید. از آنجا که موتورهای جستجوی مختلف، منطق متفاوتی برای اولویتبندی صفحات وب دارند، مفید است که بدانیم هر یک چطور کار میکنند و بر چه مسائلی تمرکز دارند. اگر بعضی اصطلاحات در این بخش برایتان آشنا نیستند، به واژهنامهای که پایین همین صفحه آمده مراجعه کنید.
بهترین راه برای کشاندن مردم به وبگاه شما از طریق موتورهای جستجو همچون گوگل است. با استفاده از موتورهای جستجو مردم میتوانند با وارد کردن یک کلیدواژه یا عبارت در فیلد جستجو، چیزی را که میخواهند در شبکهٔ جهانی وب پیدا کنند. موتور جستجو کلیدواژهٔ جستجو شده را در وبگاههایی که در نمایهٔ آن فهرست شده جستجو میکند و فهرست دیگری از مربوطترین وبگاهها ارائه میکند.
بهینهسازی برای موتورهای جستجو روندی است که قابل دسترسی بودن صفحات وب شما از طریق موتورهای جستجو و ساخت آنها به روشی که شانس پیدا شدنشان تقویت شودرا تضمین میکند.
موتورهای جستجو به روشهای مختلفی کار میکنند و هر یک منطق متفاوتی دارند. اولین موتور جستجوی دنیا ــ گوگل ــ یک موتور جستجوی خزنده است که یعنی در اینترنت «میخزد» و کلیدواژهها و مراجع را جمعآوری میکند. سپس با استفاده از مجموعه معیارهای پیچیدهای تصمیم میگیرد که با جستجو برای هر کلیدواژه، فهرستها به چه ترتیبی باید ظاهر شوند. مهمترین این معیارها این است که آیا وبگاههای دیگر به وبگاه شما پیوند دادهاند یا نه. از معیارهای دیگر این است که کلیدواژهٔ جستجو شده در نام دامنه، برچسبهای عنوان و توصیف صفحه، تیترها و یا هر جایی دیگری در متن صفحهٔ شما آمده یا نه.
در این بخش روشٰهای ارتقای احتمال پیدا شدن محتویات وبگاه شما از طریق موتورهای جستجو را مورد بررسی قرار میدهیم. از آنجا که منطق موتورهای جستجوی مختلف برای اولویتبندی صفحات وب متفاوت است، بد نیست بدانید این موتورها چگونه کار میکنند و تمرکزشان بر چه مواردی است. همیشه یادتان باشد که راههای برای خرید جایگاهی در موتورهای جستجو مثل گوگل هست و این کار لزوماً گران نیست. میتوانید یک آگهی فقط برای یک کشور یا منطقه خریداری کنید و بعضی جاها هزینهٔ این کار خیلی کم است، مخصوصاً برای دورههای زمانی کوتاه (برای اطلاعات بیشتر در این زمینه به «Adwords» گوگل مراجعه کنید). با این حال برای بیشتر سازمانهای کوچک صرفه بر این است که سعی کنند وبگاهشان را طوری بهینهسازی کنند که بدون نیاز به پرداخت پول، در موقعیتی بالاتر در ردهبندیها قرار بگیرد.
با این که گوگل محبوبترین موتور جستجو است، به خاطر داشتهباشید که بسیاری موتورهای جستجوی دیگر مثل یاهو و آلتاویستا وجود دارند و هر یک از اینها منطق متفاوتی دارند. به عنوان مثال، موتورهای جستجوی دیگر از جمله پروژهٔ Open Directory با «نیروی انسانی» کار میکنند و موارد ارسالی افراد و همچنین مداخل ایجاد شده توسط ویراستاران را قبول میکند.
اگر وبگاه سازمانتان توسط یک پیمانکار خارجی ساخته میشود، ممکن است بابت بهینهسازی برای موتورهای جستجو هزینهٔ اضافی دریافت کند؛ در هر حال، با صرف وقت کمی میتوانید وبگاهتان را در موتورهای جستجوی اصلی وارد کنید.
در نشانیهای زیر میتوانید وبگاه خود را در موتورهای جستجو وارد کنید:
چه کسی از وبگاه شما بازدید میکند؟
دقیقترین راه اندازهگیری موفقیت وبگاه نگاه کردن به آمار وبگاه و مطالعهٔ رفتار بازدیدکنندگان آن است. این روش بسیار خوبی است برای پی بردن به این که کدام کارها را درست انجام میدهید و در کدام قسمتها میتوانید بهتر باشید. ابزارهایی که برای این کار در اختیار دارید ابزارهای تحلیل وب نامیده میشوند. ابزارهای آزاد متعددی برای این کار موجود است، از جمله Google Analytics.
مهمترین اطلاعاتی که باید بررسی کنید تعداد بازدیدکنندگان یا بازدیدکنندگان مجزای وبگاه شماست چون این عدد دقیقترین تخمین را از تعداد مخاطبان وبگاه به دست میدهد.
اطلاعات تحلیلی وبگاه همچنین تعداد کلیکها را هم نشان میدهد، هرچند این عدد ممکن است محبوبیت وبگاه را بیش از آن چه هست بنمایاند، چون تعداد بار شدن های هر یک از اقلام در هر یک از صفحات را میشمارد ــ نه تعداد کل بازدیدهای یک صفحه.
اطلاعات دیگری که در آمار وبگاه شما موجود است از این قرار است:
- موتور جستجوی ارجاع دهنده: جزئیات مربوط به این که کدام موتور جستجو ترافیک را به وبگاه شما هدایت کرده.
- کلیدواژهٔ ارجاع: جزئیات مربوط به کلیدواژههایی که برای جستجوی وبگاه شما استفاده شده. اگر مردم برای جستجوی شما از کلماتی استفاده میکنند که در محتویات یا متادادههای (کلیدواژههایی که برای توصیف صفحات وب بهکار میروند) وبگاه شما نیامدهاند، با استفاده از این اطلاعات میتوانید کلیدواژههای جدیدی برای اضافه کردن به وبگاه در آیند پیدا کنید.
- بازدیدهای مجزای ماهیانه: خوب است که این مقدار را به صورت ماهیانه زیر نظر بگیرید و با تعداد ارجاعات از طریق موتور جستجو مقایسه کنید، تا بفهمید بیشتر کسانی که وبگاهتان را میشناسند به آن سر میزنند یا کسانی که در یک موتور جستجو دنبال چیزی میگردند.
- مسیرهای وبگاه (ورود و خروج): این آمار تعداد کاربرانی را که وارد هر صفحهٔ وبگاه شدهاند و تعدادی که هر صفحه را ترک کردهاند نشان میدهد. این عامل برای بررسی تأثیر صفحات وب دارای امتیازبالا کاربرد دارد. به عنوان مثال اگر یک صفحهٔ بهخصوص در وبگاه شما، مثلاً صفحهٔ آغازهٔ آن، ۱۰۰ بار به عنوان ورودی مورد استفاده قرار گرفته و فقط ۱۰ کاربر از آن صفحه فراتر رفتهباشند، معنیاش این است که وبگاه ۹۰٪ بازدیدکنندگان خود را از دست دادهاست.
متادادهها
متادادهها یک مجموعه برچسبهایی هستند که برای توصیف صفحات وب بهکار میروند. این دادهها اطلاعاتی از قبیل مؤلف، تاریخ ایجاد صفحه، موضوع آن و کلیدواژههای نمایندهٔ محتویات آن را در بر دارد. مرورگرهای وب متادادهها را نمایش نمیدهند ولی دستگاههایی که به صفحه دسترسی پیدا میکنند میتوانند به نحو مؤثری به این اطلاعات دسترسی پیدا کرده و قسمتی از آنها را ضبط کنند. بسیار از موتورهای جستجو از این متادادهها برای ایجاد نمایههایشان استفاده میکنند.
بررسی کنید که حتماً هر کدام از صفحات وبگاهتان موارد زیر را داشتهباشد
- برچسب عنوان: این متنی است که در نوار عنوان صفحات وب و صفحهٔ نتایج موتورهای جستجو ظاهر میشود. این متن معمولاً ۶۰ تا ۸۰ نویسه طول دارد.
- شرح: سطری متن است که در نتایج جستجوی بیشار موتورهای جستجو نمایش دادهمیشود. نباید بیش از ۱۰۰ تا ۲۰۰ نویسه باشد.
- کلیدواژهه: ا کلیدواژهها و عبارات کلیدی باید به محتویات وبگاه مربوط بود و به وسیلهٔ ویرگول از یکدیگر جدا شدهباشند. از تکرار یک کلیدواژه بیش از سه بار بپرهیزید.
- برچسبهای جایگزین: آوردن از کلیدواژهها در برچسبهای جایگزین میتوان سبب بهبود نتایج جستجو شود.
کلیدواژهها ــ برخی کلمات از بقیه بهترند
کلیدواژهها کلمههایی که کاربران برای توصیف اطلاعات/خدماتی که به دنبالش میگردند در موتورهای جستجو وارد میکنند. باید حواستان باشد که کلمات کلیدی که برای وبگاهتان انتخاب میکنید به سازمان و حوزهٔ فعالیت شما مرتبط باشند ــ در محتویات برخط و برونخط تولیدشده توسط سازمانتان بگردید تا کلمات مناسب را پیدا کنید.
باید مراقب باشید که تعداد زیادی عبارات بسیار عام انتخاب نکنید چون ممکن است وبگاههای زیادی از همین عبارات استفاده کنند و این به سریعتر پیدا شدن محتویات وبگاه شما کمک نمیکند. همچنین باید از کلماتی که مخاطبان هدف شما در موتورهای جستجو استفاده میکنند هم برای توصیف وبگاهتان استفاده کنید ــ میتوانید از آمار وبگاه برای پیدا کردن این اطلاعات استفاده کنید. ابزارهای آزاد برای کمک به انتخاب کلیدواژه وجود دارند:
ساخت وبگاههایی که با موتورهای جستجو خوب کار کنند
چه وبگاه سازمانتان را خودتان بسازید و چه این کار را به پیمانکاران خارج ازی سازمان بسپارید، باید این نکات در وبگاه رعایت شود:
- محتویات مربوط و به سهولت قابل دسترسی برای جذب و حفظ مخاطبان شما ضروری است. با زبان ساده بنویسید. خواندن محتویات وبگاه شما باید تا حد امکان آسان باشد و نباید از واژگان «خاص» مخصوص بخشی از جامعه که سازمانتان در آن کار میکند استفاده شود.
- اگر وبگاه با استفاده از سیستمهای مدیریت محتوا مثل دروپال یا جوملا ساخته میشود باید با دادن نشانیهای اینترنتی دارای ساختار شاخهای به صفحات، اطمینان حاصل کنید که ضفحات در موتورهای جستجو نمایهسازی میشوند، چون نشانیهای دارای «رشتههای پرس و جو» یا نویسههایی از قبیل علامت سؤال در این موتورها نمایهسازی نمیشوند. بنابراین مثلاً احتمال پیدا شدن نشانیای که با «/news/document/latest.html» تمام میشود در نتایج جستجوها بسیار بیشتر از نشانیای است که با «/news/documents/?23950.html» پایان مییابد.
- صفحات مهم باید نشانی ثابت داشتهباشند.
- از پویانمایی فلَش استفاده نکنید چون موتورهای جستجو قادر به نمایهسازی برای این نوع محتوا نیستند.
- موتورهای جستجو در نمایهسازی برای صفحات دارای چند فریم مشکل دارند، بنابراین سعی کنید در طراحی وبگاه از صفحات دارای فریم استفاده نکنید.
- کیفیت محتویات به طور خاص برای صفحات ورودی مثل صفحهٔ آغازه که به وبگاههای دیگر پیوند دارد، اهمیت بیشتری دارد. حواستان باشد که کلیدواژههایی را که میخواهید وبگاهتان مرتبط با آنها شناخته شود را در صفحات ورودی بیاورید.
- محتویات ایجاد شده توسط اجتماعات در نتایج موتورهای جستجو اولویت خوبی دارد پس سعی کنید در وبگاهتان از نظرات، بلگ و ویکی که توسط کاربران ایجاد میشوند، استفاده کنید.
- اگر برای ساخت وبگاه با یک پیمانکار خارجی کار میکنید، اطمینان حاصل کنید که بهینهسازی برای موتورهای جستجو اولویت بالایی در طراحی آنان دارد.
- «نشانگذاری معنایی» مثل برچسبهای عنوان، به موتورهای جستجو میگوید که بعضی قسمتهای محتوای وبگاه از بقیه مهمترند، پس بهتر است از این امکانات استفاده کنید.
دسترسیپذیری
قابل استفاده کردن وبگاه برای گسترهٔ وسیعی از کاربران ــ از جمله کاربران دارای معلولیت ــ نه تنها از لحاظ اخلاقی کار خوبی است، بلکه میتواند در فهرستبندیهای موتورهای جستجو نیز دسترسی به محتویات وبگاه شما را برای عموم کاربران آسانتر کند.
راهنماییهای دسترسیپذیری را که کنسرسیوم شبکهٔ جهانی وب (W3C) در این نشانی بخوانید http://www.w3.org/TR/WCAG20/
منابع بسیاری برای کمک به ارتقای سطح دسترسیپذیری وبگاهها در اینترنت موجود است، از جمله http://wave.webaim.org/ که یک ابزار آزاد برای ارزیابی سطح دسترسیپذیری است.
راهبردهای پیونددهی
اضافه بر بهینهسازی روش نوشتن وبگاه، حتماً باید وبگاه خود را به دیگر وبگاهها پیوند دهید چون این کار سبب تقویت امتیاز شما در جستجوها میشود. موتورهای جستجو به طور خاص به دنبال پیوندهای وبگاههای مشهور و خوشکیفیت هستند. اگر میخواهید بفهمید چند وبگاه به وبگاه شما پیوند دادهاند کافی است در گوگل وارد کنید: link:www.yourwebsite.org. با این کار جزئیات مربوط به این که چه کسانی به وبگاه شما پیوند دادهاند در یک صفحه نمایش داده میشود و میتوانید از این اطلاعات برای شناسایی سازمانهایی استفاده کنید که از قبل میشناسید و میتوانید از آنها پیوند بخواهید.
همچنین میتوانید روشهای زیر را امتحان کنید:
- به سازمانهای شریک یا سازمانهایی که با جستجوی کلیدواژههایی که فضای کاری شما را مشخص میکنند پیدا میکنید، پیشنهاد مبادلهٔ پیوند بدهید.
- حامیان خود را تشویق کنید که از وبگاههای شبکهٔ اجتماعی و بلاگها به وبگاه شما پیوند دهند.
- در مداخل بلاگها نظراتی بنویسید و پیوند وبگاه خود را نیز در آنها ذکر کنید.
منابع
Good Keywords نرمافزاری آزاد برای ویندوز است که در پیدا کردن بهترین کلیدواژهها برای وبگاه به شما کمک میکند.
وبگاه خود گوگل برای مدیران وب اطلاعات موثقی در مورد مسائل و مشکلات مربوط به خزیدن و نمایهگذاری میپردازد و پیشنهادهایی برای زیاد کردن ترافیک وبگاه و ارتباط شما با .بازدیدکنندگان ارائه میکند
یک راهنمای مفصل در مورد بهینهسازی برای موتور جستجو توسط یکی از وبگاههای پیشتاز در این زمینه.
چند نکتهٔ سودمند دیگر
- صفحهٔ آغازه و بخشهای اصلی محتوای وبگاه خود را متناوباً بههنگام کنید.
- محتویات و متادادههای وبگاه را بر اساس اطلاعاتی که از تحلیل آمار وبگاه بهدست میآورید بازبینی کنید.
- برای وبگاهتان نقشه ایجاد کنید چون این کار سبب میشود موتورهای جستجو صفحات موجود را شناسایی کنند.
- در صفحات منتخب از سطوح پایینتر وبگاه هم از برچسبإهای متاداده استفاده کنید و این صفحات را نیز به عنوان ورودی وبگاه تبلیغ کنید.
- کلیدواژهها را در بند اول متن صفحه قرار دهید.
- ناوش صفحات را سادهتر کنید تا یافتن همهٔ قسمتهای محتوای وبگاه تسهیل شود.
- اگر سازمان شما راهبرد بازاریابی دارد، دقت کنید که بهینهسازی وبگاه برای موتورهای جستجو حتماً بخشی از این راهبرد باشد.
- نشانی اینترنتی هر چیزی که توزیع میکنید ــ از گزارش مطبوعاتی گرفته تا مقاله و مصاحبه و اعلانات ــ را در وبگاهتان بیاورید تا بازدیدکنندگان بیشتری جذب کنید.
واژه نامه
خزنده برنامه ای که وب سایت ها را به منظور ایجاد ورودی برای فهرست موضوعی موتور جستجو بازدید می کند
متاتگ شرح یک تگ مخفی حاوی شرحی از آنچه در صفحه وب وجود دارد
پیوندهای وارد شونده تعداد کل وب سایت هایی که به سایت شما پیوند داده اند
فهرست موضوعی کاتالوگ قابل جستجو از اسنادی که توسط نرم افزار موتور جستجو ایجاد شده است
شاخص گذاری پردازش وب سایت هایی که به پایگاه داده موتور جستجو اضافه می شوند
ارتباط واژه کلید مقایسه بین متاتگ واژه کلید و محتوای قابل مشاهده صفحه
غنی از واژه کلید صفحه وبی که محتوای خوبی ارائه می کند و در آن یک واژه کلید چندبار تکرار شده است
متاتگ واژه کلید یک تگ مخفی حاوی یک سری واژه کلید که نماینده محتوای صفحه وب است
متادیتا متادیتا مجموعه ای از تگ های ویژگی است که برای شرح یک صفحه وب استفاده می شود
اسپایدر نرم افزاری که صفحات وب را اسکن کرده و آنها را با پیوندهای تابع به یک موتور جستجو اضافه می کند
تگ عنوان تگی که عنوان صفحه وب را تعیین می کند
XML یک زبان نشان دار که برای بهبود عملکرد وب طراحی شده است
